Wystąpienie polskiej europosłanki Ewy Zajączkowskiej-Hernik na forum Parlamentu Europejskiego wywołało ostrą debatę na temat przyszłości polityki rolnej i gospodarczej Unii Europejskiej. VD

W Parlamencie Europejskim po raz kolejny doszło do starcia, które na pierwszy rzut oka może wyglądać jak kolejna polityczna awantura. W rzeczywistości pod powierzchnią ostrych słów kryje się znacznie poważniejszy problem: pytanie o to, kto poniesie rzeczywisty koszt transformacji europejskiej gospodarki.

Jedną ze stron tego sporu reprezentowała polska europosłanka Ewa Zajączkowska-Hernik z Konfederacji, należąca w Parlamencie Europejskim do grupy Patriotów dla Europy. Jej działalność parlamentarna rzeczywiście obejmuje m.in. kwestie ETS2, polityki klimatycznej, rolnictwa, Mercosur oraz relacji z Ukrainą. W oficjalnym rejestrze Parlamentu Europejskiego znajdują się jej pytania dotyczące m.in. importu mięsa z Brazylii, spójności polityki klimatycznej z handlową oraz ryzyka związanego z kontyngentami taryfowymi przewidzianymi w umowie UE–Mercosur.

Tym razem głównym punktem krytyki stały się ceny nawozów sztucznych, koszty energii, unijna polityka klimatyczna oraz przyszłość europejskiego rolnictwa.

I właśnie tutaj zaczyna się historia, której nie da się uczciwie sprowadzić do prostego hasła „Zielony Ład niszczy rolnictwo” albo jego przeciwieństwa: „rolnicy muszą ponieść koszt transformacji”.

Problem jest bardziej skomplikowany.

Dla rolnika nawóz nie jest abstrakcyjną pozycją w unijnym dokumencie. Jest jednym z podstawowych kosztów produkcji. Cena nawozu wpływa na decyzję o tym, ile obsiać, czym nawozić i czy dana uprawa będzie w ogóle opłacalna.

Dlatego kwestia cen nawozów od kilku lat pozostaje jednym z najbardziej wrażliwych tematów europejskiego rolnictwa.

W materiale będącym podstawą tej analizy Ewa Zajączkowska-Hernik wskazuje na spadek produkcji nawozów w Unii Europejskiej oraz znaczący wzrost ich cen. Europosłanka przedstawia to jako dowód na błędy unijnej polityki energetycznej i klimatycznej.

Nie wszystkie liczby pojawiające się w politycznej debacie można jednak automatycznie traktować jako potwierdzone dane. Warto rozdzielić ocenę polityczną od statystyki.

Najnowsze dane Eurostatu pokazują na przykład, że w 2024 roku w rolnictwie Unii Europejskiej wykorzystano około 9,8 mln ton nawozów mineralnych zawierających azot i fosfor. Było to o 6 proc. więcej niż w 2023 roku, choć jednocześnie poziom wykorzystania pozostawał o 15,8 proc. niższy niż szczyt z 2017 roku.